Zoeken

Relationeel werken in journalistiek en communicatie

Dit boekje bevat de lectorale redes van respectievelijk Korien van Vuuren-Verkerk (communicatie) en Timon Ramaker (journalistiek). Met deze publicatie presenteren zij het onderzoeksprogramma van het Lectoraat Journalistiek en Communicatie (CHE). Opvallend is dat deze uitgave twee lectorale redes bevat; een bijzondere keuze die niet voortkomt uit praktische overwegingen, maar juist uit een bewuste en inhoudelijk gemotiveerde visie.Dit lectoraat is namelijk opgezet als een duo-lectoraat, met als centrale opdracht het vormgeven van interprofessioneel leren en werken. Journalistiek en communicatie hebben elk hun eigen professionele domein en zijn verbonden aan afzonderlijke opleidingen, maar delen tegelijkertijd tal van overlappende vraagstukken. Relationeel werken vormt daarbij een verbindend uitgangspunt én een kern van de missie van ons lectoraat. Bovendien zijn maatschappelijke vraagstukken steeds vaker verweven en complex, wat de meerwaarde van samenwerking over disciplinaire grenzen verder benadrukt. Juist in die context groeit het belang van samenwerking over de grenzen van disciplines heen.Het lectoraat grijpt deze ontwikkeling aan als kans: om twee opleidingen met een gedeelde geschiedenis opnieuw met elkaar te verbinden en gezamenlijk nieuwe inzichten te ontwikkelen. Tegelijkertijd blijft er binnen het lectoraat volop ruimte voor beide kenniskringen om onderzoek te verrichten dat specifiek bijdraagt aan de eigen beroepspraktijk en het onderwijs. 

Publicatie

Dietary behavioural support in Dutch nursing homes: a cross-sectional study

**Background**Dietary support among residents by nursing home nurses can enhance quality of life and mitigate risks. The extent to which this support is provided may be influenced by determinants that shape professional behaviour, such as skills, knowledge, professional role perception, emotions, attitude, self-efficacy, outcome expectancies, and priority. This explorative study described self-reported dietary support practices, determinants of practice, and additional knowledge needs among Dutch nursing home nurses.**Methods**A cross-sectional design was used. Nurses completed an online, self-administered 70-item questionnaire (*n* = 138). Nurses reported on a 5-point Likert scale (never [1] to always [5]) frequency of healthy dietary support practice in general and of four specific practices: observing any problems, having a conversation, motivating, setting goals. Ten determinants were rated (strongly disagree [1] to strongly agree [5]). Percentage of nurses who reported performing practices often or always, and who (strongly) agreed with the determinant, were obtained.**Results**Most nurses frequently supported healthy diet in general (71%). With respect to the specific practices, almost all nurses observed any problems with eating and drinking among residents (91%), only about half of the nurses addressed diet in a conversation (48%) or motivated residents (55%), and nurses set goals rarely (19%). Sufficient skills (80%), sufficient knowledge (79%), a favourable professional role perception (77%), positive emotions (72%), and a high intent (70%) regarding general healthier dietary support was expressed by a lot of nurses. Fewer nurses indicated lack of negative emotions (63%), positive attitude (56%), high self-efficacy (55%), high outcome expectancies (34%), and lack of competing priorities (34%). Nurses expressed a broad need for additional knowledge related to nutrition and behaviour change.**Conclusions**Nurses generally supported healthy diet among residents, but specific practices that go beyond merely observing problems are implemented less frequently. Competing priorities, belief in outcome expectancies, and knowledge related to this support require further attention.

Publicatie

Oplossingsgerichte aanpak: veel potentie, ook voor de (ggz-)zorgkosten in de huisartsenpraktijk?!

De geestelijke gezondheidszorg (ggz) staat onder druk door onder andere hoge kosten en lange wachttijden, waardoor inzicht in manieren en werkwijzen om de druk te verminderen belangrijk is. Oplossingsgericht werken, een pragmatische aanpak gericht op wat voor de patiënt werkt, kan zo’n werkwijze zijn. In een Nederlandse huisartsenpraktijk die al jaren oplossingsgericht werken toepast, lieten zorgkostendata over 2024 lagere totale zorgkosten (−5%), lagere huisartsenzorgkosten (−8%), lagere ggz-zorgkosten (−30%) en minder medicatiegebruik voor onder andere psychische klachten (−31%) zien, vergeleken met landelijke cijfers. De resultaten geven een voorzichtige, maar hoopvolle aanwijzing dat oplossingsgerichte gesprekken kunnen bijdragen aan lagere ggz-zorgkosten.

Publicatie

Samen zorgen als relationele praktijk

Situaties van onbegrepen gedrag vormen een groeiende maatschappelijke uitdaging, waarin zorg-, welzijns- en veiligheidsdomeinen samenkomen, maar waarin samenwerking in de praktijk vaak onder druk staat. Dit onderzoek ‘Ervaringen centraal’ van de Samenwerkplaats ‘Niet Wijken!’ heeft als doel om inzicht te verkrijgen in wat in dergelijke situaties helpend is, door te leren van ervaringen van betrokkenen. Centraal staat de vraag hoe in situaties van onbegrepen gedrag op een menswaardige en effectieve manier samen verantwoordelijkheid kan worden gedragen. De bevindingen laten zien dat onbegrepen gedrag niet adequaat begrepen of benaderd kan worden als individueel probleem, maar ontstaat binnen relationele en maatschappelijke contexten. Effectief handelen vraagt daarom om een fundamenteel relationele benadering, waarin zorg wordt opgevat als een gedeelde praktijk van betrokkenen rondom de situatie. Dit impliceert een verschuiving van individuele interventies naar netwerkgerichte samenwerking en van probleemgericht handelen naar aandacht voor verbinding, wederkerigheid en menswaardigheid. De studie benadrukt dat de implementatie van deze benadering niet vanzelfsprekend is en afhankelijk is van organisatorische, professionele en bestuurlijke voorwaarden.

Publicatie

Onderzoeksverslag NursinVR casus 3

Een bruikbaarheidsstudie naar VR in het onderwijs. Het doel van het onderzoek was inzicht te verkrijgen over de effectiviteit en bruikbaarheid van een VR-game op het gebied van gezondheidsbevordering als toevoeging op het onderwijs.

Publicatie

Procesevaluatie Koffieluitjes

Deze procesevaluatie (juli–november 2025) onderzoekt hoe de werkwijze van Stichting Koffieluitjes in de praktijk functioneert en wordt ervaren door deelnemers, vrijwilligers en coördinatoren. Koffieluitjes richt zich op 55-plussers met een klein sociaal netwerk en biedt bijeenkomsten en activiteiten om eenzaamheid te verminderen. De evaluatie laat zien dat deelnemers vooral waardering hebben voor de sociale contacten, een gevoel van verbondenheid en persoonlijke aandacht. Vrijwilligers en coördinatoren ervaren hun rol als betekenisvol en zien duidelijke impact op het welzijn van deelnemers. De werkwijze sluit grotendeels aan bij het eerder opgestelde handboek. Belangrijke succesfactoren zijn aandacht, betrokkenheid, groepsgevoel en samenwerking. Tegelijk zijn er aandachtspunten, zoals taakafbakening, organisatieontwikkeling en het behoud van het ‘Koffieluitjesgevoel’ bij groei. De resultaten ondersteunen verdere versterking en uitbreiding van de aanpak.

Publicatie

Aanspreekbaar vakmanschap

De journalistiek bevindt zich in een tijdperk van grote druk, wat vraagt om redacties die gericht zijn op constante ontwikkeling en innovatie. Dit vereist een coöperatieve cultuur waarin collega’s elkaar scherp houden en vrijelijk ideeën uitwisselen. In de praktijk blijkt echter dat de feedbackcultuur op veel redacties niet sterk is; journalisten ervaren regelmatig een "afrekencultuur" en voor bepaalde groepen, zoals jonge of vrouwelijke journalisten, is het vaak lastig om hun mening effectief in te brengen. Recente onderzoeken naar sociale onveiligheid onderstrepen het belang van een veilige en constructieve feedbackcultuur (CFC) voor het mentale welzijn, de journalistieke kwaliteit en het innovatievermogen van organisaties. Het centrale probleem is dat hoewel feedback een van de belangrijkste vormen van werkplekleren is, het in de journalistieke cultuur vaak als problematisch wordt ervaren. Redacties worstelen met de vraag hoe ze een omgeving kunnen creëren die tegelijkertijd ‘safe’ (veilig) en ‘brave’ (moedig) is. Vaak staan impliciete normen, vaste routines en een eenzijdige focus op de productie van de krant de ontwikkeling van de individuele journalist en het team in de weg. Dit onderzoek, uitgevoerd door het Lectoraat Journalistiek & Communicatie van de Christelijke Hogeschool Ede in samenwerking met De Mediapraktijk, NRC en het Nederlands Dagblad, richt zich op de vraag hoe redacties van Nederlandse kwaliteitskranten concreet kunnen werken aan de versterking van deze CFC.

Publicatie

Is betrokken journalistiek 'engaged journalism'?

Deze whitepaper wil een aanzet geven tot een nadere beschrijving van betrokken journalistiek als vakvisie. Daarbij wil ik in het bijzonder de Edese traditie vergelijken met de literatuur over ‘engaged journalism’ die de laatste dertig jaar in met name de VS is gevormd. Is betrokken journalistiek ‘engaged journalism’ en wat betekent deze vergelijking voor de doorontwikkeling van betrokken journalistiek in Ede?

Publicatie