Publicaties

Der Schrei der Erleuchtung ist Stumm : Over stilte in het gesprek.

Supervisie geven is vragen stellen. Dat is de opvatting die een leersupervisor bij vrijwel alle beginnende supervisoren tegenkomt. Daarbij gaat het niet gewoon om vragen, maar om vragen die de supervisant tot reflectie aanzetten. Iets preciezer geformuleerd: supervisie geven is het stellen van reflectiebevorderende vragen. Er is een scala aan supervisorische vragen te benoemen, zoals: ‘Wat maakt nu dat je je zo voelt?’, of: ‘Wat heb je nodig om dat te bereiken?’ Wij hebben echter de indruk dat er in supervisiegesprekken te vaak en te veel gevraagd wordt. Het stellen van vragen, zelfs het stellen van zogenaamde reflectievragen, kan het proces van reflectie namelijk ook verstoren. Reflectie is primair een intrapsychisch gebeuren, waarbij de supervisant door geconcentreerd te luisteren naar eigen ervaringen en overwegingen tot een nieuw perspectief komt en vanuit dat nieuwe perspectief tot nieuw handelen. Reflectie is een bewuste ontvankelijkheid voor invallen vanuit onbewuste processen. Het onbewuste denken weet immers meer en beter en staat dichter bij het zelf dan het bewuste, logische denken. De activiteit van de supervisor (en van eventuele medesupervisanten) is erop gericht dat proces van reflectie te bevorderen. Daarvoor zijn woorden nodig maar zeker ook stilte, die naast de woorden haar eigen betekenis overdraagt. Een goede supervisor is niet gewoon iemand die de juiste vraag op het juiste moment weet te stellen, maar vooral iemand die de stilte kan hanteren en het stellen van vragen tot het juiste moment weet te beperken.

03-12-2009

Hoe of Wat : Pleidooi voor betekenisvolle kennis

Bij onderwijzers, leerkrachten en docenten ligt de taak en roeping om opnieuw echt en letterlijk inhoud te geven aan hun vak. Het is mijn stellige overtuiging dat het functionele denken een uitingsvorm is van een maatschappelijke crisis, van de leegte rond waarde, zin en betekenis, van een diepe onverschilligheid. Het is, omgekeerd, eveneens mijn overtuiging dat, als wij beginnen met opnieuw begeesterd aandacht te geven aan betekenisvolle inhoud, de functionele vaardigheden min of meer vanzelf zullen volgen. Kennis draagt en omvat de toepassing! Zin en betekenis gaat vooraf aan functie en nut. Wat is primair; hoe is secundair, niet andersom!

03-12-2009

Spiritual dynamics in social innovation : Empirical research into a ‘via transformativa’ for organizations'

If we study processes of social innovation in organizations from the perspective of DorotheeSoelle’s liberation theology, various issues for mystagogic counseling emerge. Mystagogiccounseling inspired by Soelle’s liberation theology may help organizations to deepen theunderstanding of the processes of social innovation they are involved in. Soelle’s liberationtheology may also provide valuable input on how students can develop a critical, sociallyengaged view on issues in the field of ‘business and society’.

03-12-2009

Kerk als minderheid

Schets: de kerk is in Nederland van een nationale identiteit geworden tot een subcultuur. Dat zie je op allerlei manieren:• getalsmatig• politiek: • maatschappelijk-cultureel: • tegelijk is er sprake van vernieuwing en verandering binnen het christendom, tal van nieuwe initiatieven enz.Uitdaging op verschillende fronten:1. Ontwikkelen van een 'minderheidstheologie'2. Van Maintenance / Revival naar Mission3. Overwinnen van oude tegenstellingen4. Hiermee hangt samen: het ontwikkelen van een onderscheidende spiritualiteit, die ons geschikt maakt voor deze holistische missie.5. Ruim baan geven aan creatieve marges6. Verzet tegen het nuttigheidsparadigma7. Verstandig omgaan met andere minderheden, vooral de islam.Christenen moeten opkomen voor de rechten van hun islamitische medeburgers en mogen tegelijk heel duidelijk maken dat er fundamentele verschillen zijn. In het gesprek met anderen de spanning handhaven tussen 'dialoog' en 'missie'. Een dialoog zonder missionaire spanning maakt het christen-zijn onzichtbaar en is niets anders dan verloochening van je identiteit. Uiteindelijk levert dat ook weinig respect op in de dialoog. Uiteraard is een missie zonder dialoog ook niet de bedoeling; dat is puur fundamentalisme. Maar een christen is in dialoog met andere religies met meer bezig dan met het uitwisselen van informatie. Het appèl om te reageren op Gods uitnodiging in Jezus Christus kan niet verzwegen worden.

19-11-2009

Christen zijn in onze cultuur

Als iets kenmerkend is voor onze tijd, is het wel dat er veel verandert en dat die ontwikkelingen snel gaan. Als je alle rapporten samenvat, kun je zeggen dat er drie grote veranderingen zichtbaar zijn: 1. de betrokkenheid bij kerk en christelijk geloof neemt af in Nederland (minder mensen zijn christen en van hen zijn weer minder mensen actief christen);2. de christelijke traditie in Nederland verandert (evangelicalisering, charismatisering, ‘subjectivering’, verdwijnen van vrijzinnigheid, vanzelfsprekende oecumene, migrantenchristenen);3. er is sprake van de opkomst van een buitenkerkelijke religiositeit.Veranderingen zorgen vaak voor onzekerheid. Mensen verliezen hun houvast in de omgeving. Daardoor worden zij op zichzelf teruggeworpen. Laat-moderne mensen zijn voortdurend aan het nadenken over zichzelf. Als er nog stabiliteit te vinden is, moeten zij die op de een of andere manier in zichzelf vinden. Juist het afbrokkelen van zekerheden buiten ons zorgt ervoor dat veel mensen tegenwoordig geïnteresseerd zijn in ‘spiritualiteit’ – hoe moeilijk dat woord ook te definiëren is.

Gemeenteopbouw | 13-11-2009

Ambt en gezag in een belevingscultuur

Deze bijdrage zet in bij het toegenomen crisisbesef rond het ambt in de kerk. Vervolgens komt de vraag aan de orde in hoeverre het eigenlijk erg is dat er stevige vraagtekens worden gezet achter ambtelijke pretenties. Kan een relativerende en postmoderne benadering op dit terrein wellicht een catharsis teweegbrengen? Wat is gelet op bijbelse grondlijnen en inzichten uit de gereformeerde traditie het essentiële van ambtelijk gezag dat bewaard moet blijven en opnieuw geactualiseerd dient te worden? En hoe krijgt dat handen en voeten in de praktijk?

09-11-2009

Hoe blijven wij onszelf, terwijl we de wereld willen veranderen (en de wereld ons)?

Waarom zouden we eigenlijk de wereld willen veranderen? Waar halen we de gedachte vandaan dat we dat zouden kunnen? En zijn wij eigenlijk wel wijs genoeg om te zien welke kant het op moet met de wereld? Hebben we voldoende inzicht?Het is een typisch moderne gedachte: ‘de wereld veranderen’. Als we Augustinus lezen (De stad van God) komen we die gedachte niet tegen. Daar is de wereld vooral decor voor de pelgrimsreis van de christengemeenschap. De wereld waarin we leven, dat is een plaats waarop wij niet zoveel invloed hebben, een wereld waarin kwade machten huizen, waarin God ondoorgrondelijk zijn gang gaat, waar voortdurend machthebbers ons vervolgen – zelfs als ze belijdend christen te zijn.Punten die worden behandeld zijn o.a.:- Niet bij deze wereld horen- Moeite met irrelevant zijn- In staat om de wereld te veranderen?Alle christelijke missionaire stromingen vandaag hebben geaccepteerd dat wij op aarde zijn om deze wereld tot een betere plaats te maken. Daarin zijn wij eensgeestes met vrijwel alle niet-christelijke stromingen in de westerse wereld.- Verschillen christenen eigenlijk wel van niet-christenen?- Beperkte ruimte in hulpverleningsland- Ontmoedigingsbeleid voor identiteit bij subsidiesHet is geen wedstrijd tussen christenen en niet-christenen. We moeten uitwerken wat het betekent om te leven en te werken in een wereld waarin God volgens de ervaring van de grote meerderheid niet meer nodig is om sociale en morele orde te ondersteunen of goed werk te legitimeren.

Gemeenteopbouw | 28-10-2009

Aansluiten bij Gods agenda

De volgende stellingen worden behandeld:Stelling 1: De e.b. is anno 2009 helemaal geen beweging meer, maar een gevestigd instituut, met alle kenmerken daarvan. De taal van ‘beweging’ is vooral nog identiteitsjargon, net zoals de taal van ‘(doorgaande) reformatie’ vooral identiteitsjargon is in wat ooit de gereformeerde beweging was.Stelling 2: De grote en voortdurende uitdaging van de e.b. lijkt mij dat zij telkens weer een beweging moet worden. Juist nu is dit de grootste opdracht voor de EA: bijdragen aan het ontstaan van ‘beweging’ en oppassen nu naar binnen gezogen te worden als een para-denominationele organisatie van de evangelische kerken. 2 Hoe ontstaat een beweging? Er zijn minstens drie dingen nodig: gedeeld verlangen, gebrek aan controle in het centrum en leiderschap vanuit de marge. Alleen verlangen is dus niet genoeg.Stelling 3: Om weer een beweging te worden, is een vurige toewijding aan Gods agenda het belangrijkst.

Gemeenteopbouw | 26-06-2009